Isı pompaları, son yıllarda konut ve ticari yapılarda ısıtma ve sıcak su ihtiyacının karşılanmasında giderek daha fazla tercih edilen yüksek verimli sistemler arasında yer almaktadır. Özellikle doğalgazın bulunmadığı bölgelerde önemli bir alternatif olmakla birlikte, doğru tasarlanmış bir ısı pompası sistemi doğalgaz bulunan bölgelerde de değerlendirilebilir.
Ancak ısı pompasından beklenen verimin ve konforun elde edilebilmesi için yalnızca iyi bir cihaz satın almak yeterli değildir. Isı pompası bir cihazdan çok, doğru tasarlanması gereken bir ısıtma sisteminin parçasıdır.
Bu nedenle cihaz seçimi kadar kapasite hesabı, tesisat tasarımı, su debisi, çalışma sıcaklığı ve montaj kalitesi de önemlidir.
Isı pompası, çevrede bulunan ısı enerjisini bir ortamdan başka bir ortama taşıyarak binanın ısıtılmasını sağlayan bir sistemdir.
En yaygın kullanılan hava kaynaklı ısı pompaları, dış havadaki enerjiden yararlanarak ısı üretir ve bu enerjiyi binanın ısıtma tesisatındaki suya aktarır.
Çalışma prensibi açısından klima ve soğutma sistemlerine benzer. Ancak hava-su ısı pompalarında elde edilen enerji, doğrudan iç ortama üflenmek yerine tesisat suyuna aktarılabilir.
Bu sıcak su;
yerden ısıtma,
radyatör,
fan-coil
gibi sistemlerde kullanılabilir.
Uygun sistem tasarımıyla ısı pompası kullanım sıcak suyunun hazırlanmasında da kullanılabilir.
Isı pompası, elektrik enerjisinden yararlanarak dış ortamda bulunan ısıyı binaya taşır.
Sistemde kompresör, evaporatör, kondenser, genleşme elemanı ve soğutucu akışkan gibi temel bileşenler bulunur.
Buradaki önemli nokta, ısı pompasının kullandığı elektrik enerjisini doğrudan rezistanslı bir elektrikli ısıtıcı gibi bire bir ısıya çevirmek yerine çevreden aldığı enerjiyi sisteme taşımasıdır.
Bu nedenle uygun çalışma koşullarında tükettiği elektrik enerjisinden daha yüksek miktarda ısı enerjisini binaya aktarabilir.
Bu performans genellikle COP (Coefficient of Performance) değeriyle ifade edilir.
Örneğin COP değeri 4 olan bir çalışma noktasında, teorik olarak 1 kWh elektrik tüketimine karşılık yaklaşık 4 kWh ısı enerjisi sisteme aktarılır. Ancak COP sabit bir değer değildir; dış hava sıcaklığı, tesisat suyu sıcaklığı, cihaz modeli ve çalışma koşullarına göre değişir.
Bu nedenle yalnızca katalogdaki COP değerine bakarak cihaz karşılaştırmak doğru değildir.
Isı pompaları özellikle düşük sıcaklıkta çalışan ısıtma sistemlerinde yüksek verim sağlayabilir.
Yerden ısıtma, düşük su sıcaklıklarında çalışabildiği için ısı pompasıyla oldukça uyumlu sistemlerden biridir.
Doğru tasarlanmış bir yerden ısıtma tesisatı, ısı pompasının daha düşük gidiş suyu sıcaklığında çalışmasına olanak sağlayabilir.
Isı pompası mevcut radyatör tesisatlarında da kullanılabilir.
Ancak burada radyatörlerin düşük su sıcaklığında binanın ısı kaybını karşılayabilecek kapasitede olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.
Geleneksel kazan veya kombi sistemlerinde yüksek sıcaklıkta çalışan radyatörlerin aynı performansı daha düşük sıcaklıktaki ısı pompası suyuyla vermesi beklenmemelidir.
Bu nedenle mevcut radyatörlü bir binaya ısı pompası kurulmadan önce ısı kaybı ve radyatör kapasitesi hesabı yapılması önemlidir.
Fan-coil sistemleri de ısı pompalarıyla birlikte kullanılabilir.
Uygun projelendirmede aynı sistem üzerinden ısıtmanın yanında soğutma yapılması da mümkün olabilir.
Isı pompası seçiminde yapılan önemli hatalardan biri yalnızca binanın metrekaresine bakarak cihaz kapasitesi belirlemektir.
Örneğin:
“200 m² eve 16 kW ısı pompası gerekir.”
şeklinde genel bir yaklaşım her bina için doğru değildir.
Aynı büyüklükteki iki yapının ısı ihtiyacı birbirinden ciddi şekilde farklı olabilir.
Doğru kapasite seçiminde;
yapının bulunduğu şehir ve dış hava tasarım sıcaklığı,
toplam kullanım alanı,
bina yalıtımı,
pencere özellikleri,
dış cepheler,
kat yüksekliği,
yerden ısıtma veya radyatör sistemi,
gerekli tesisat suyu sıcaklığı,
kullanım sıcak suyu ihtiyacı
gibi birçok kriter birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle mümkün olduğunca binanın ısı kaybı hesaplanarak ısı pompası kapasitesi belirlenmelidir.
Her ısı pompası uygulamasında aynı büyüklükte buffer tank kullanılması gerektiğini söylemek doğru değildir.
Buffer tank ihtiyacı; cihazın özelliklerine, sistemdeki toplam su hacmine, zon kontrolüne, tesisat yapısına, minimum debi gereksinimine ve üreticinin uygulama şartlarına göre değerlendirilmelidir.
Doğru kullanılan bir buffer tank sistemin hidrolik dengesine ve çalışma kararlılığına katkıda bulunabilir. Ancak gereğinden büyük veya yanlış bağlanmış bir buffer tank da istenmeyen sonuçlara neden olabilir.
Dolayısıyla “X kW ısı pompasına mutlaka X litre buffer gerekir” şeklindeki genellemeler yerine sistemin tamamı değerlendirilmelidir.
Isı pompası kurulumunda en kritik konulardan biri budur.
Isı pompası, yalnızca elektrik bağlantısı yapılıp tesisata iki boru bağlanarak çalıştırılan bağımsız bir cihaz olarak değerlendirilmemelidir.
Özellikle hava-su ısı pompası uygulaması;
ısıtma-soğutma bilgisi + mekanik tesisat + hidronik sistem bilgisi + elektrik ve kontrol bilgisi
gerektirir.
Bu nedenle kurulumun ısıtma-soğutma ve mekanik tesisat konusunda bilgi ve deneyime sahip, ilgili mevzuat ve üretici şartlarına uygun çalışabilecek uzman ekipler tarafından yapılması gerekir.
Gerekli elektrik bağlantıları da ilgili kurallara uygun şekilde yetkin kişilerce gerçekleştirilmelidir.
Ayrıca cihaz üreticisinin yetkili servis tarafından devreye alma şartı bulunuyorsa bu süreç üreticinin belirlediği şekilde tamamlanmalıdır.
Çok kaliteli bir ısı pompası dahi yanlış tasarlanmış bir sistemde beklenen performansı göstermeyebilir.
Yanlış kapasite seçimi, yetersiz su debisi, hatalı pompa seçimi, yanlış boru çapları, uygun olmayan buffer bağlantısı veya gereğinden yüksek tesisat sıcaklığı;
yüksek elektrik tüketimine,
yetersiz ısınmaya,
sık devreye girip çıkmaya,
bazı mahallerin yeterince ısınmamasına,
defrost sırasında konfor kaybına,
sistem performansının düşmesine
neden olabilir.
Bu nedenle ısı pompası satın alırken yalnızca “Hangi marka daha iyi?” sorusuna odaklanmak yerine “Bu sistemi kim projelendirecek ve nasıl kuracak?” sorusunu da sormak gerekir.
Cihaz seçiminden önce binanın ihtiyacı belirlenmelidir.
Isı pompasının yalnızca nominal kW değerine değil, binanın bulunduğu bölgenin düşük dış hava sıcaklıklarında sağlayabildiği ısıtma kapasitesine de bakılması önemlidir.
Ayrıca sistemin çalışacağı su sıcaklığındaki kapasite ve verim değerleri değerlendirilmelidir.
Isı pompası seçerken cihazın;
düşük dış hava sıcaklığındaki kapasitesi,
COP ve mevsimsel verim değerleri,
maksimum su sıcaklığı,
ses seviyesi,
servis ağı,
garanti koşulları,
yedek parça erişimi
gibi özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.
Yücel Doğalgaz olarak ısı pompası uygulamalarında özellikle üzerinde durduğumuz konu budur:
Isı pompası satın almak ile doğru çalışan bir ısı pompası sistemi kurmak aynı şey değildir.
Cihaz; tesisat, buffer tank, boyler, pompalar, vanalar, genleşme tankı, kontrol sistemi ve ısıtma elemanlarıyla birlikte çalışan sistemin bir parçasıdır.
Bu nedenle başarılı bir uygulamanın temelinde doğru kapasite seçimi, doğru hidrolik tasarım ve doğru montaj bulunmaktadır.
Yücel Doğalgaz Mühendislik, Gaziantep merkezli olarak ısıtma, soğutma ve mekanik tesisat alanında faaliyet göstermektedir.
Isı pompası uygulamalarında cihaz satışının yanı sıra yapının ihtiyacına göre kapasite değerlendirmesi, hidrolik sistem tasarımı ve montaj çözümleri sunuyoruz.
Yerden ısıtma, radyatör ve fan-coil sistemlerinde; ihtiyaç halinde buffer tank, kullanım sıcak suyu boyleri, sirkülasyon pompaları ve diğer hidrolik ekipmanları sistemin bütünü içerisinde değerlendiriyoruz.
Gaziantep'te ve Türkiye genelindeki uygun projelerde ısı pompası satış ve montaj hizmetleri hakkında bilgi almak için Yücel Doğalgaz Mühendislik ile iletişime geçebilirsiniz.
Yücel Doğalgaz Mühendislik
Telefon: 0342 360 15 42
Web: www.yuceldogalgaz.com